Daklozenopvang Ede naar kazerne

Door onze verslaggever
De daklozenopvang in Ede verhuist op 1 januari 2008 naar het kazerneterrein. Eerst naar een tijdelijke opvang in het PMT-pand, later naar de Beeckmankazerne.

Momenteel biedt het Leger des Heils plek aan zo'n veertig daklozen aan de Langekampweg in het sportgebied Peppelensteeg. Deze opvang mag er maximaal drie jaar staan, dus tot 1 januari 2008. Dat de definitieve opvang in Ede-Oost zou komen, was al eerder bekend. Als Defensie daar vertrekt wordt het gebied opnieuw ontwikkeld. Door de daklozenopvang - die altijd veel bezwaren oproept - neer te zetten voordat de rest van de bebouwing er komt, wil de gemeente Ede protesten voorkomen. Nieuwe bewoners weten immers waar ze aan beginnen. Uiteindelijk komt het Leger des Heils pal achter de sporthal, in de zuidwesthoek van de kazerne. Daar wordt een nieuw pand gebouwd. De instelling krijgt een gebouw van 3600 vierkante meter met sociaal pension, dagbesteding en verslavingszorg, stelt de gemeente in een brief aan de gemeenteraad. Maar voor het zover is is het wel een paar jaar later: er zijn een bestemmingsplanwijziging, onderzoeken en diverse procedures nodig. Daarom wil Ede de instelling eerst verhuizen naar het voormalige PMT-gebouw net buiten de Prins Mauritskazerne. Het Protestantse Militair Tehuis sloot januari 2004. Het Leger des Heils hoopt dat het met de komende verplaatsing van het pension voorlopig klaar is. "Na tien jaar verhuizen zijn we wel toe aan een definitieve locatie", zegt regiomanager Theo de Korte. De nieuwe locatie is weer niet dicht bij het centrum, erkent hij. "Maar we hebben daar wat meer ervaring mee opgedaan en het bevalt eigenlijk wel. Het is rustiger."

Voorzitter Corrie Gerritsen van de Initiatiefvereniging Peppelensteeg begroet de plannen verheugd. "Het zou een heel positieve ontwikkeling zijn als de gemeente nu de afspraken nakomt, en ons een nieuwe gang naar de Raad van State bespaart. Dit is een uitvoering van wat de Raad van State in de vorige zitting heeft opgedragen." De bewonersvereniging stapte naar de rechter omdat ze vreesde dat het pension niet zo tijdelijk was als de gemeente Ede beloofde. De Raad van State legde de gemeente op om garanties af te geven dat het Leger niet langer dan drie jaar op de huidige plek blijft zitten.

Kom afspraken met burgers na

EDE - "Communicatie met de burger dient in het hele proces een hoofdrol te spelen.” Eén van de stellingen, die Corry Gerritsen poneerde tijdens een dagcursus voor nieuwe raadsleden in de Jaarbeurs in Utrecht. Gerritsen is voorzitter van Initiatiefvereniging Peppelensteeg en kernlid van het NAD (Het Landelijk Netwerk van Bewoners-en Actiegroepen tegen drugsoverlast en criminaliteit in woonwijken).

"Afspraken met burgers moeten nagekomen worden.” Haar lezing noemt Gerritsen ‘omgaan met hete hangijzers’. De nieuwbakken raadsleden vertelde zij wat je als burger kunt meemaken met de plaatselijke overheid. Een andere stelling van de Edese is dat wijken met overlast veroorzakende voorzieningen gespaard moeten worden.

Gerritsen vertelde de raadsleden hoe de gemeente Ede ooit plannen voor het sportgebied via een klankbord ontwikkelde. "Er werd driftig meegedacht en er werd gedacht aan een tennishal, indoor sport, bowlingbaan. November 2002 brengt de gemeente de nota ‘Ruimtelijk veelzijdig’ uit met toekomstplannen en op de plaats van het oude zwembad staat een sportleasure centrum, met foto en al. Wij krijgen het idee serieus genomen te worden. Dan legt het CDA een bom onder dit vertrouwen. De fractievoorzitter belt op dat ik de volgende dag in de krant kan lezen dat op de plaats van het zwembad een moskee zal komen. Als ik zeg, ‘ho, ho, we hebben afspraken gemaakt over deze plek en waarom is er niets in de klankbordgroep besproken?’ zegt hij ‘Een huwelijk duurt ook niet eeuwig’.”

Toen kwam het gemeentebestuur aldus Gerritsen in oktober 2003 volstrekt onverwacht met het besluit op de plaats waar de scouting niet mocht blijven een opvang voor dak en thuislozen te realiseren. "Wederom zonder enige vorm van overleg met de klankbordgroep.”

Over het Edese normen en waardendebat heeft Gerritsen zo haar ideeën. "Willen burgers en politici gezamenlijk optrekken dan is er de voorbeeldrol van de overheid bij het nakomen van afspraken.” In het eerste contact met het NAD schrikt Gerritsen van de verhalen uit het hele land: "Het puur ‘doordestrotduwbeleid’ van de overheid.”

Het lijkt er volgens Gerritsen op dat gemeenten bang zijn om de bewoners tijdig hun plannen te vertellen om protest te voorkomen. "Wanneer burgers zich op een nette manier verzetten worden ze niet gehoord, waardoor de kloof tussen burger en overheid wordt versterkt.”

"Buurtbewoners worden beschuldigd van asociaal gedrag. Hun zorgen worden door bestuurders afgedaan als ‘Nymby gedrag’. Dat zet eerder aan tot verzet. Door ons zo te categoriseren is dit voor de lokale overheid een excuus om de overlast en vestigingsproblematiek niet serieus onder ogen te zien. Zij schieten zelf te kort en dan is de ‘focus verleggen’ een makkelijke uitweg.”

Nieuwe start voor daklozen verdient kans

Het daklozenpension moet definitief een plekje krijgen op de Elias Beeckmankazerne in Ede, vindt het gemeentebestuur. Daarmee lijkt na vijftien jaar een einde te komen aan langdurig getouwtrek.

Door MARGREET TERPSTRA
Van een bovenverdieping met zes bedden tot een ruimte voor veertig mensen. Een noodopvang voor één nacht tot een pension waar daklozen door dagbesteding en gesprekken structuur krijgen in hun leven en begeleid worden naar een min of meer zelfstandig bestaan. In de afgelopen vijftien jaar is veel veranderd in de daklozenopvang in Ede. Maar wat bleef, is de weerstand van omwonenden. Begonnen aan de Notaris Fischerstraat bleek het Leger des Heils al snel niet genoeg te hebben aan een etage. Voormalig hotel Mon Rêve bij station Ede-Wageningen leek een goede locatie, maar daar dachten buurt en ondernemers anders over. Gedurende de lange juridische procedure die volgde, verbleef het centrum in de oude boerderij Veldheim, inmiddels als volwaardig pension. Toen het pand gesloopt werd, ging een sobere versie - alleen dag- en nachtopvang - alsnog naar Mon Rêve. Maar al na enkele jaren werd vanwege grote overlast naar een nieuwe plek gezocht. Het werd tijdelijk het Peppelensteeggebied en weer volgden bezwaren en juridische procedures uit de buurt. De bewonersvereniging stapte naar de rechter. Met de Elias Beeckmankazerne hoopt Ede een finale oplossing te hebben met opvang in een maagdelijke wijk. Wie later in Ede-Oost gaat wonen, weet waar hij aan begint en kan niet meer protesteren. Te hopen is dat dan ook de nieuwe start voor daklozen eindelijk zijn definitieve vorm kan krijgen.